अबु सिम्बेल (इजिप्ट), ६ कात्तिक । इजिप्टको दक्षिणी क्षेत्रमा रहेको तीन हजार वर्ष पुरानो रामसेस द्वितीयको महान् मन्दिरमा सूर्यको सुनौलो किरण प्रवेश गर्ने दुर्लभ खगोलीय दृश्य अवलोकन गर्न बिहीबार बिहान सयौँ पर्यटक तथा स्थानीयवासी भेला भएका छन् ।
हरेक वर्ष अक्टोबर २२ र फेब्रुअरी २२ मा देखिने यस दृश्यमा सूर्यको किरण मन्दिरको भित्री कक्षसम्म पुगेर त्यहाँ रहेका विशाल मूर्तिहरूलाई उज्यालो पार्छ । प्राचीन इजिप्टको वास्तुकला र खगोलीय ज्ञानको अद्भुत उदाहरण मानिने यो दृश्य करिब २० मिनेटसम्म देखिने गर्छ ।
यी दुई मितिलाई प्राचीन इजिप्टका राजा रामसेस द्वितीयको जन्मदिन र सिंहासन आरोहणसँग सम्बन्धित मानिन्छ । मन्दिरको संरचना र सूर्यको अवस्थाबीचको विशेष पङ्क्तिबद्धताका कारण यस्तो दुर्लभ दृश्य सम्भव भएको हो ।
सूर्योदय हेर्न बिहानैदेखि पर्यटकको भीड
सूर्यको किरण मन्दिरभित्र प्रवेश गरेको दृश्य हेर्न पर्यटकहरू बिहानैदेखि लामबद्ध भएका थिए । कतिपय पर्यटक रातभर मन्दिर परिसरबाहिर बसेका थिए । मोबाइल फोन र क्यामेराबाट तस्बिर खिच्ने तथा सेल्फी लिनेहरूको भीड लागेको थियो ।
मन्दिरको विशाल संरचना र अग्ला मूर्तिहरूको अगाडि भेला भएका पर्यटकहरू निकै साना देखिन्थे । नाइल नदीतर्फ फर्किएको यस मन्दिरमा सूर्यको प्रकाश प्रवेश गर्ने क्षणलाई पर्यटकहरूले विशेष उत्साहका साथ अवलोकन गरेका थिए ।
उत्सवका क्रममा परम्परागत पोसाक लगाएका कलाकारहरूले पनि नृत्य प्रस्तुत गरेका थिए । घण्टी, तबलाको ताल र प्राचीन इजिप्टको बिगुलजस्तो बाजा मिजमारको धुनमा प्रस्तुत नृत्यले मन्दिर परिसरलाई उत्सवमय बनाएको थियो ।
अँध्यारो कक्षमा सूर्यको किरणले उज्यालो पार्छ मूर्ति
मन्दिरको भित्री कक्षमा राजा रामसेस द्वितीयसँगै अमुन–रा र रा–होरख्ती देवताका मूर्तिहरू रहेका छन् । सामान्य अवस्थामा अँध्यारो रहने यस कक्षमा सूर्यको किरण करिब ६० मिटर भित्रसम्म पुग्छ र मूर्तिहरूलाई उज्यालो पार्छ ।
नेसनल रिसर्च इन्स्टिच्युट अफ एस्ट्रोनोमी एन्ड जियोफिजिक्सका अनुसार मन्दिरको वास्तु संरचना र सूर्यको अवस्थाबीचको विशेष सम्बन्धका कारण यो दृश्य सम्भव भएको हो ।
इटालीका पर्यटकका लागि स्थानीय पथप्रदर्शकका रूपमा काम गर्ने हिशाम खेलाले यस दिनलाई विशेष उत्सव र ऐतिहासिक महत्त्वको अवसरका रूपमा व्याख्या गरेका छन् ।
अमेरिकाको एटलान्टाबाट इजिप्ट पुगेकी पर्यटक जेनिस साउदीले विशाल मूर्तिहरू र तिनको संरक्षणबाट आफू प्रभावित भएको बताएकी छन् । मन्दिरका भित्तामा कुँदिएका आकृति, चित्रलिपि र रङहरूले आफूलाई अझ बढी आकर्षित गरेको उनको भनाइ छ ।
बाँध निर्माणपछि मन्दिरलाई सुरक्षित स्थानमा सारियो
सन् १९६० को दशकमा अस्वान उच्च बाँध निर्माणका कारण पानीको सतह बढेर मन्दिर डुबानमा पर्न सक्ने जोखिम उत्पन्न भएको थियो । त्यसपछि पुरातत्त्वविद् र इन्जिनियरहरूले ठूलो संरक्षण परियोजना सञ्चालन गरी मन्दिरलाई सुरक्षित स्थानमा सारेका थिए ।
स्थानान्तरणका क्रममा सूर्यको किरण मन्दिरको भित्री कक्षसम्म पुग्ने गरी यसको विशेष पङ्क्तिबद्धता कायम राख्न ध्यान दिइएको थियो ।
यस संरक्षण प्रयासका कारण तीन हजार वर्षभन्दा पुरानो मन्दिरको ऐतिहासिक तथा वास्तुकलात्मक महत्त्व जोगिएको छ । आज पनि वर्षमा दुई पटक सूर्यको किरण भित्री कक्षमा प्रवेश गर्ने दृश्यले प्राचीन इजिप्टका वास्तुकारहरूको अद्भुत सीप र खगोलीय ज्ञानलाई स्मरण गराउँछ ।
तपाईको प्रतिक्रिया !