काठमाडौं । वेबसाइट सञ्चालनमा व्यापक रूपमा प्रयोग हुने प्रोग्रामिङ भाषा PHP मा दुई गम्भीर साइबर सुरक्षा कमजोरी फेला परेपछि नेपालसहित विभिन्न देशका सरकारी तथा सार्वजनिक निकायका वेबसाइटहरू अस्थायी रूपमा बन्द गरिएका छन्।
बिहीबार बिहानसम्म नेपालका राष्ट्रपति कार्यालय, प्रधानमन्त्री कार्यालय, विभिन्न मन्त्रालय तथा स्थानीय तहका डट जीओभी डट एनपी (.gov.np) वेबसाइटहरू खुल्न नसकेको जनाइएको छ।
साइबर सुरक्षा निकायहरूले सम्बन्धित संस्थालाई PHP को सुरक्षा अपडेट तत्काल लागू गर्न आग्रह गरेका थिए। समयमै सुरक्षा अपडेट गर्न नसक्ने संस्थालाई सम्भावित जोखिम न्यूनीकरणका लागि आफ्ना वेबसाइट अस्थायी रूपमा बन्द राख्न सुझाव दिइएको थियो।
बुधबार दिउँसो ती कमजोरी समाधान गर्न सुरक्षा अपडेट जारी गरिएको थियो। तर, अपडेट कार्यान्वयन गर्न समय लाग्ने भएकाले केही संस्थाले आफ्ना अनलाइन सेवा अस्थायी रूपमा अफलाइन राखेका हुन्।
फिनल्यान्डदेखि बेलायतसम्मका वेबसाइट प्रभावित
PHP मा देखिएका सुरक्षा कमजोरीका कारण नेपालबाहिर पनि विभिन्न देशका सार्वजनिक वेब सेवाहरू प्रभावित भएका छन्।
फिनल्यान्ड सरकारले आफ्ना केही सार्वजनिक वेब सेवाहरू अस्थायी रूपमा बन्द गरेको जनाइएको छ। बेलायतको एडिनबरा काउन्सिल र बीबीसीले पनि आफ्ना केही वेब पृष्ठ अफलाइन गरेका छन्। नेदरल्यान्ड्सको साइबर सुरक्षा निकायले समेत जोखिमका कारण आफ्नो वेबसाइट अस्थायी रूपमा बन्द गर्ने जनाएको छ।
अमेरिकाको राष्ट्रिय सुरक्षा निकाय (एनएसए) ले पनि सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत सुरक्षा अपडेट लागू गर्न नसक्ने संस्थालाई जोखिमयुक्त प्रणाली अफलाइन राख्न सुझाव दिएको थियो।
सर्भर र डेटाबेसमा अनधिकृत पहुँचको जोखिम
साइबर सुरक्षा निकायहरूका अनुसार PHP का यी कमजोरीको दुरुपयोग भएमा आक्रमणकारीले सर्भरको फाइल प्रणाली वा डेटाबेसमा अनधिकृत पहुँच प्राप्त गर्न सक्ने जोखिम हुन्छ। यस्तो पहुँचबाट संवेदनशील सूचना चोरी हुने वा प्रणालीमा थप क्षति पुर्याउन सकिने खतरा रहन्छ।
PHP विश्वभर वेबसाइट तथा वेब एप्लिकेसन निर्माण र सञ्चालनमा प्रयोग हुने प्रोग्रामिङ भाषा हो। सरकारी कार्यालय, व्यावसायिक संस्था र अन्य अनलाइन सेवाका वेबसाइटमा समेत यसको प्रयोग हुने भएकाले सुरक्षा कमजोरीले ठूलो संख्यामा प्रणालीलाई जोखिममा पार्न सक्छ।
एआईको सहयोगमा पत्ता लागे सुरक्षा कमजोरी
यी दुई सुरक्षा कमजोरी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को सहयोगमा पत्ता लागेको जनाइएको छ। साइबर सुरक्षा कम्पनी विज (Wiz) ले यी कमजोरीलाई एआई प्रविधिको प्रयोगबाट पहिचान गरिएका गम्भीर सुरक्षा समस्यामध्येका रूपमा व्याख्या गरेको छ।
एआई प्रविधिको विकाससँगै सफ्टवेयरमा लुकेका कमजोरी पहिचान गर्ने क्षमता बढ्दै गएको छ। तर, यस्ता कमजोरी पहिचान हुनु मात्र पर्याप्त हुँदैन। तिनको दुरुपयोग हुन नदिन समयमै सुरक्षा प्याच लागू गर्नु र प्रणालीको सुरक्षा परीक्षण गर्नु पनि उत्तिकै आवश्यक हुन्छ।
यसैबीच, ह्वाइट हाउसले अमेरिकी संघीय निकायहरूले सुरक्षा समस्या समाधान गर्न प्रमुख एआई प्रयोगशालाहरूसँग सहकार्य गरिरहेको जनाएको छ। जोखिम न्यूनीकरण र सुरक्षा अपडेट कार्यान्वयनलाई तीव्रता दिन यस्तो सहकार्य गरिएको हो।
साइबर सुरक्षा निकायहरूले सम्बन्धित संस्थालाई प्रभावित PHP संस्करण अद्यावधिक गर्न, प्रणालीको सुरक्षा जाँच गर्न र अपडेट लागू गर्न नसकिएको अवस्थामा जोखिमयुक्त सेवा अस्थायी रूपमा बन्द राख्न आग्रह गरेका छन्।
तपाईको प्रतिक्रिया !